BİREYSEL
EMEKLİLİK TASARRUF VE YATIRIM SİSTEMİ KANUNU
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam ve Tanımlar
Amaç
ve Kapsam
Madde 1-
Bu kanunun amacı, kamu sosyal güvenlik sisteminin
tamamlayıcısı olarak, bireylerin emekliliğe yönelik
tasarruflarının yatırıma yönlendirilmesi ile
emeklilik döneminde ek bir gelir sağlanarak refah düzeylerinin
yükseltilmesi, ekonomiye uzun vadeli kaynak yaratarak
istihdamın artırılması ve ekonomik kalkınmaya katkıda
bulunulmasını teminen, gönüllü katılıma dayalı ve
belirlenmiş katkı esasına göre oluşturulan bireysel
emeklilik sisteminin düzenlenmesi ve denetlenmesidir.
Bu kanunun kapsamı, emeklilik şirketlerinin kuruluş, çalışma,
yönetim ve denetimine, kişilerin sisteme katılma, ayrılma
ve emeklilik koşullarına, emeklilik yatırım fonlarının
kuruluşuna, katkıların bu fonlarda toplanmasına ve değerlendirilmesine,
aracılık hizmetlerine, kamuya açıklanacak bilgilerin
kapsamına ve bireysel emeklilikle ilgili diğer hususlara
ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.
Bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde sermaye piyasası
ve sigortacılık mevzuatının ilgili hükümleri ve
genel hükümler uygulanır.
Tanımlar Madde 2-
Bu kanunda geçen deyimlerden, a) Bakan veya
Bakanlık: Hazine Müsteşarlığı?nın bağlı olduğu
Bakan veya Bakanlığı, b) Müsteşarlık:
Hazine Müsteşarlığı?nı, c) Kurul:
Sermaye Piyasası Kurulu?nu, d) Katılımcı:
Emeklilik sözleşmesine kendi ad ve hesabına taraf olan
gerçek kişiyi, e) Katkı payı:
Emeklilik sözleşmesi hükümlerine göre ödenmesi
gereken tutarı, f) Şirket:
Emeklilik şirketini, g) Fon:
Emeklilik yatırım fonunu, h) Portföy yöneticisi:
Kuruldan portföy yöneticiliği yetki belgesi almış ve
Kurulca uygun görülen portföy yönetim şirketini, ı) Saklayıcı:
Emeklilik yatırım fonu portföyündeki varlıkların
saklandığı ve Kurulca uygun görülen saklama kuruluşunu, j) Bireysel
emeklilik hesabı: Emeklilik sözleşmesi çerçevesinde
katılımcı ad ve hesabına ödenen katkılar ve bu katkılara
ilişkin her türlü getirinin katılımcı bazında
izlendiği hesabı, k) Birikim:
Bireysel emeklilik hesabındaki katkılar ile bunların
getirilerinin toplamını, l) Bireysel
emeklilik aracıları: Her ne ad altında olursa olsun
herhangi bir emeklilik şirketine bağlı olmaksızın,
bir sözleşmeye dayanarak, daimi bir surette emeklilik şirketlerinin
emeklilik sözleşmelerine aracılık eden veya bunları
emeklilik şirketi adına yapan gerçek veya tüzel kişileri
İKİNCİ
BÖLÜM
Bireysel
Emeklilik Danışma Kurulu
Yapısı
ve Görevleri Madde
3- Bireysel
emeklilik politikalarını belirlemek ve bunların gerçekleştirilmesi
için alınması gerekli önlemler konusunda önerilerde
bulunmak üzere Bireysel Emeklilik Danışma Kurulu
kurulmuştur. Bireysel Emeklilik Danışma Kurulu, Hazine
Müsteşarının başkanlığında Maliye Bakanlığı, Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı
ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından görevlendirilecek
en az genel müdür düzeyinde birer temsilciden oluşur.
Bireysel Emeklilik Danışma Kurulu en az üç ayda bir Müsteşarlıkça
önerilen tarih ve gündemle toplanır.
Bireysel Emeklilik Danışma Kurulu?nun sekretarya
hizmetleri Müsteşarlık tarafından yürütülür.
Bireysel Emeklilik Danışma Kurulu?nun çalışma esas ve
usulleri Bireysel Emeklilik Danışma Kurulu?nun uygun görüşü
alınarak Müsteşarlıkça bir yönetmelikle düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Emeklilik
Sözleşmesi
Emeklilik
Sistemine Katılma ve Emeklilik Sözleşmesi Madde
4-
Bireysel emeklilik sistemine medeni hakları kullanma
ehliyetini haiz kişiler katılabilir. Sisteme katılacak
kişiler şirket ile emeklilik sözleşmesi imzalamak
zorundadırlar.
Emeklilik sözleşmesi katılımcının sisteme girmesine,
sistemden ayrılmasına, emekli olmasına, katkıların ödenmesine,
bu katkıların bireysel emeklilik hesaplarında
izlenmesine, fonlarda yatırıma yönlendirilmesine ve katılımcı
veya lehdarına yapılacak ödemelere ilişkin esaslar ile
tarafların diğer hak ve yükümlülüklerini düzenleyen,
esas olarak katılımcı ve şirketin taraf olarak yer aldığı
bir sözleşmedir. Emeklilik sözleşmesinde bulunacak
hususlara ilişkin esas ve usuller Kurulun uygun görüşü
alınarak Müsteşarlıkça belirlenir. Katılımcının ve Şirketin
Hak ve Yükümlülükleri Madde 5- Katılımcı, emeklilik sözleşmesinde
belirtilen esaslar dahilinde, şirket nezdinde açılacak
bireysel emeklilik hesabına katkı yapar. Katılımcı,
emeklilik sözleşmesinde yer alacak şartlar çerçevesinde,
katkı payının aynı şirkete ait birden fazla fon arasında
paylaştırılmasına karar verebilir. Katılımcı
bireysel emeklilik hesabındaki birikimlerinin başka bir
emeklilik şirketine aktarılmasını talep edebilir. Bu
halde şirket bildirimden itibaren en geç yedi iş günü
içerisinde talebi yerine getirmekle ve birikimlerle
birlikte bu hesaba ilişkin bilgi ve belgeleri aktarmakla
yükümlüdür. Başka bir şirkete aktarım talebinde
bulunulabilmesi için, bu kanun kapsamında yapılan ilk
emeklilik sözleşmesinin yürürlük tarihinden itibaren
en az bir yıl geçmesi gereklidir. Aktarıma, aktarım
talebine ve aktarımda süre kısıtlamalarının
istisnalarına ilişkin esas ve usuller Kurulun uygun görüşü
alınarak Müsteşarlık tarafından belirlenir.
Şirket, bu maddede öngörülen aktarma yükümlülüğünü
yedi iş günü içerisinde yerine getirmezse, yedinci iş
gününün sonunda ihtara gerek kalmaksızın kendiliğinden
mütemerrit hale gelir. Bu halde uygulanacak aylık temerrüt
faizi, katılımcının dahil olacağı fonun son aylık
getirisinin iki katından aşağı olamaz.
Şirket, katkı paylarını, şirkete intikalini takip
eden en geç ikinci iş gününde yatırıma yönlendirmek
zorundadır. Bu yükümlülüğün süresi içerisinde
yerine getirilmemesi halinde, katılımcının dahil olacağı
fonun son aylık getirisinin iki katı tutarında aylık
gecikme cezası uygulanır ve bu tutar katılımcının
hesabına ilave edilir. Emekli Olma ve Emeklilik Seçenekleri
Madde 6- Katılımcı, sisteme giriş tarihinden
itibaren en az 10 yıl sistemde bulunmak koşuluyla, 56 yaşını
tamamladıktan sonra emekli olmaya hak kazanır. Emekliliğe
hak kazanan katılımcı, bireysel emeklilik hesabındaki
birikimlerinin bir kısmının veya tamamının defaten ödenmesini
ya da yapacağı yıllık gelir sigortası sözleşmesi çerçevesinde
kendisine maaş bağlanmasını talep edebilir. Şirket,
katılımcının kısmen veya tamamen ödeme talebini, katılımcının
emeklilik sözleşmesi gereği hak sahibi olduğu tarihten
itibaren yedi iş günü içerisinde yerine getirmekle yükümlüdür.
Katılımcının bu madde kapsamında birikimlerin ödenmesini
talep etmesi veya başka bir şirket veya hayat sigorta şirketi
ile yıllık gelir sigortası sözleşmesi yapması
halinde, hesabındaki birikimler herhangi bir kesinti yapılmadan
yazılı bildirimden itibaren en geç yedi iş günü içerisinde
kendisine ödenir veya ilgili şirkete aktarılır.
Yıllık gelir sigortası, toplu veya belirli süreler içinde
yapılan katkılara göre sigortalının yaşaması
halinde hemen veya belli bir süre sonra başlayan,
sigortalıya veya lehdarlarına ömür boyu veya belirli süreler
için yapılan düzenli ödemelerdir.
Yıllık gelir sigortası sözleşmesine göre belirlenen
emeklilik maaşı, aylık, üçer aylık, altı aylık
veya yıllık olarak ödenebilir. Yıllık gelir sigortası
sözleşmelerinde, yıllık gelir sigortası genel şartları
çerçevesinde ilgili şirketin üstlenmiş olduğu
rizikonun, tazminat yükümlülüğünün türü ve kapsamının,
tarafların hak ve yükümlülüklerinin, ödeme dönemlerinin,
sözleşme süresi ve sözleşmeyi sona erdiren hallerin
ve ilgili diğer hususların belirtilmesi zorunludur.
Emeklilik sözleşmesi süresi içerisinde, katılımcının
vefat etmesi halinde lehdarı, sürekli iş göremezlik
durumunun ortaya çıkması halinde ise katılımcı,
bireysel emeklilik hesabındaki birikimlerin kendisine ödenmesini
talep edebilir. Katılımcının emekliliğe hak
kazanmadan sistemden ayrılma talebinde bulunması halinde
ise, bireysel emeklilik hesabındaki birikimler emeklilik
sözleşmesi hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
Şirket, bu maddede öngörülen aktarma ve ödeme yükümlülüklerini
yedi iş günü içerisinde yerine getirmezse, yedinci iş
gününün sonunda ihtara gerek kalmaksızın kendiliğinden
mütemerrit hale gelir. Bu halde uygulanacak aylık temerrüt
faizi, katılımcının dahil olduğu fonun son aylık
getirisinin iki katından aşağı olamaz.
Emeklilik sözleşmesi veya yıllık gelir sigortası sözleşmesi
hükümlerine göre, hak sahiplerine ödenmesi gereken
tutar, ödemeyi gerektiren tarihten itibaren 10 yıl içinde
hak sahipleri tarafından aranmamış ise, 10 uncu yılı
takip eden yılbaşından itibaren altı ay içerisinde
hak sahiplerinin adı, soyadı ve hak kazandıkları para
miktarını gösterir şekilde tanzim edilecek bir cetvel
ile Müsteşarlık emrine Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankasına aktarılır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına
yatırılan bu paralar iki yıl içinde sahipleri tarafından
aranmadığı takdirde Hazineye gelir kaydedilir.
Şirket tarafından ilk kez uygulamaya konulacak emeklilik
sözleşmeleri ve yıllık gelir sigortası sözleşmeleri
ile bunlara ilişkin değişiklikler Müsteşarlığın
tasdikine tabidir. Bu madde kapsamında hak sahiplerinin
bulunması için şirket ve Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası tarafından yapılması gereken araştırmalara,
söz konusu tutarın 10 yıllık süre içerisinde şirketçe
ve 2 yıllık süre içerisinde Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankasınca değerlendirilmesine ilişkin esas ve usuller
Kurulun uygun görüşü alınarak Müsteşarlık tarafından
belirlenir. Giriş Aidatı, Yönetim ve
Fon İşletim Giderleri Madde 7- Şirket, katılımcının sisteme ilk
kez katılması sırasında ve yeni bir bireysel emeklilik
hesabı açtırması halinde giriş aidatı talep
edebilir. Söz konusu giriş aidatları bireysel emeklilik
hesabına ödenen katkılardan ayrı olarak azami bir yıl
içerisinde taksitler halinde de ödenebilir. Katkı payı,
fon varlıkları veya fon gelirleri üzerinden yönetim
gideri ve fon işletim masrafı kesintisi yapılabilir.
Bireysel emeklilik hesaplarından yapılacak her türlü
kesintilerin ve giriş aidatlarının emeklilik sözleşmesinde
ve yapılacak ilan ve reklamlarda açık olarak
belirtilmesi zorunludur. Giriş aidatı, yönetim ve fon işletim
giderleri miktar ya da oranları ve bunlara ilişkin esas
ve usuller Kurulun uygun görüşü alınarak Müsteşarlık
tarafından belirlenir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Emeklilik
Şirketine İlişkin Düzenlemeler
Kuruluş
Esasları ve Kuruluş İzni Madde
8-
Emeklilik şirketi, bu kanuna göre kurulan ve bireysel
emeklilik sisteminde faaliyet göstermek üzere bu kanun
ile ihdas edilen emeklilik branşında ruhsat almış şirketi
ifade eder. Şirket, 21.12.1959 tarih ve 7397 sayılı
Sigorta Murakabe Kanunu hükümlerine göre hayat ve ferdi
kaza sigortaları branşlarında da ruhsat alabilir.
Şirketin emeklilik branşı dışında başka bir branşta
da faaliyet göstermesi halinde her bir branşa ait
hesaplar ayrı tutulur.
Şirket kuruluş izni Bakan tarafından verilir. Kurulacak
şirketin ticaret unvanında ?emeklilik? ibaresinin
bulunması zorunludur. Kuruluş izni için Müsteşarlığa
başvuruda bulunulur.
Kurulacak şirketin; a) Anonim şirket
şeklinde kurulması, b) Faaliyet
konusunun bu kanunda belirtilen faaliyetlerle sınırlandırılmış
olması c)
Sermayesinin 20 trilyon liradan az olmaması ve ödenmiş
sermayesinin asgari 10 trilyon olması ve kalanının 3 yıl
içerisinde ödenmesinin taahhüt edilmesi, d) Hisse
senetlerinin nakit karşılığı çıkarılması ve tamamının
nama yazılı olması, e) Anasözleşmesinin
bu kanun hükümlerine uygun olması, f) İş planı
ve sistem tasarımı ile yapılabilirlik raporlarının
sunulması, g) Kurucularının; 1) Tasfiyeye
tabi tutulan bankerler, bankalar, sigorta şirketleri ile
para ve sermaye piyasalarında faaliyet gösteren diğer
kurumlarda doğrudan ve dolaylı yüzde on veya daha fazla
bir oranda pay sahibi olmaması, 2) İlgili
mevzuat çerçevesinde faaliyetlerinin tamamen veya
belirli faaliyet alanları itibariyle sürekli veya başvuru
tarihinden önceki bir yıl içerisinde bir ay veya daha
fazla süreyle geçici süreyle durdurulma kararı
verilmemiş olması, 3) Müflis
veya konkordato ilan etmiş olmaması, taksirli suçlar
hariç olmak üzere affa uğramış olsalar dahi ağır
hapis veya beş yıldan fazla hapis yahut basit veya
nitelikli zimmet, cürüm işlemek için teşekkül oluşturmak,
irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık,
sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi
yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı
dışında kalan kaçakçılık suçları, resmi ihale ve
alım satımlara fesat karıştırma, karapara aklama veya
devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı
veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından
dolayı kesinleşmiş mahkumiyet kararlarının bulunmaması, 4) Emeklilik
şirketi olmanın gerektirdiği mali güç ve itibara
sahip olması
gerekir.
Sermayenin en az yüzde ellibirinin mali piyasalar
konusunda yeterli bilgi ve tecrübeye sahip tüzel kişi
ortaklara ait olması ve tüzel kişi kurucuların yönetim
ve denetimine sahip gerçek kişilerin, bu maddenin dördüncü
fıkrasının (g) bendinin 4 numaralı alt bendi hariç
kurucularda aranan şartları taşımaları gerekir.
Kuruluş izni için gerekli sermaye tutarı, Devlet İstatistik
Enstitüsü Toptan Eşya Fiyat Endeksinin iki katının
gerektirdiği miktar ve sınırları aşmamak üzere Müsteşarlık
tarafından artırılabilir. Faaliyet Ruhsatı Madde 9- Kuruluş izni alan şirketin faaliyete
geçebilmesi için emeklilik branşında faaliyet ruhsatı
alması zorunludur. Emeklilik branşı faaliyet ruhsatı Müsteşarlık
tarafından verilir. Faaliyet ruhsatı almak üzere Müsteşarlığa
yapılan başvurularda;
a)
İki yıl içinde en az yüzbin katılımcıya hizmet
verecek biçimde gerekli her türlü planlamanın yapılmış
olması, b) İş planı
ve sistem tasarımında öngörülen düzenlemelerin yapılmış
olması, c) Fiziksel
mekan, teknik ve idari altyapı ile insan kaynakları
uyumunun sağlanmış olması
şartları aranır.
Kuruluşa ilişkin verilen izin, izin tarihinden itibaren
bir yıl içinde emeklilik branşı faaliyet ruhsatı
almak üzere başvurunun yapılmamış veya gerekli
belgelerin süresi içinde tamamlanmamış olması halinde
kendiliğinden geçersiz olur. Emeklilik branşında
faaliyet ruhsatı alan şirketin, ruhsatın veriliş
tarihinden itibaren en geç üç ay içerisinde fon kurmak
amacıyla Kurula başvurması gerekir. Şirketin fon kurma
başvurusunun Kurula zamanında yapılmaması veya başvurusunun
reddedilmesi halinde, verilmiş olan kuruluş izni ve
faaliyet ruhsatı kendiliğinden geçersiz olur.
Kuruluş izni ve faaliyet ruhsatı başvurularında
istenecek bilgi ve belgeler ile diğer esas ve usuller
Kurulun uygun görüşü alınarak Müsteşarlıkça
belirlenir.
Emeklilik
İle İlgili Kavramların Kullanımı, İlan, Reklam ve Açıklanacak
Bilgiler Madde
10-
Kanunla kurulmuş sosyal güvenlik kurumları, 17.7.1964
tarih ve 506 sayılı Kanunun Geçici 20 nci maddesi
kapsamında kurulan sandıklar ve 13.7.1967 tarih ve 903
sayılı Kanun ile değişik 743 sayılı Türk Medeni
Kanunu hükümleri kapsamında kurulan vakıflar hariç
olmak üzere, bu kanun kapsamında bulunmayan gerçek ve tüzel
kişiler bu kanunda düzenlenen faaliyetlerde bulundukları
izlenimini verecek şekilde "Emeklilik",
"Emeklilik Planı", "Emeklilik Fonu"
ve "Emeklilik Yatırım Fonu" gibi kavramları
veya aynı işlevi gören ifadeleri kullanamazlar.
Şirket ve bireysel emeklilik aracıları, katılımcılara,
üçüncü kişilere ve kuruluşlara karşı gerçeğe aykırı,
yanıltıcı ve aldatıcı beyanda bulunamazlar ve ilân,
reklam ve broşürleri ile bu amaca yönelik her türlü
faaliyetlerinde bu nitelikteki ifadelere yer veremezler.
Bireysel emeklilik sisteminde katılımcılara veya kamuya
açıklanacak bilgiler, açıklanma dönemleri ve süreleri
ile ilân ve reklamlara ilişkin esas ve usuller Kurulun
uygun görüşü alınarak Müsteşarlıkça belirlenir. Şirketin Sorumlulukları ve
Bireysel Emeklilik Aracıları Madde 11- Şirket; a) Emeklilik sözleşmelerine
ilişkin Müsteşarlığın belirleyeceği esaslara göre
bankalardan hizmet almakla, b) Emeklilik sözleşmesi
çerçevesinde tahsil edilen katkıların fona yönlendirilmesini
sağlamak ve bireysel emeklilik hesaplarının ve ilgili
diğer kayıtların güncelleştirilmesi işlemlerini gerçekleştirmekle, c) Portföy yöneticilerinin,
şirketin genel fon yönetim stratejisine ve kararlarına
göre fon portföyünü yönetmesini sağlamakla, d) Katılımcılarının
bireysel emeklilik hesaplarına ait günlük bilgilere erişimine
olanak sağlamakla, e) Fon portföyünde
yer alan varlıklar, fonun performansı, mali tabloları
gibi konularda katılımcılara düzenli bilgi verilmesini
sağlamakla, f) Müsteşarlık
ve Kurul tarafından istenecek bilgi, belge ve tablolar
ile bireysel emeklilik kayıt sisteminin belirlenecek esas
ve usullere göre hazırlanmasını sağlamakla, g) Müsteşarlığın
belirleyeceği esas ve usuller çerçevesinde şirketin,
Kurulun belirleyeceği esas ve usuller çerçevesinde de
fonun iç denetimini sağlamakla, h) Bireysel
emeklilik hesaplarının ve emeklilik faaliyetlerinin sürekliliğini
ve fon varlıklarının korunmasını sağlamak üzere,
kayıtların ve varlıkların saklanması konusunda
gerekli tedbirleri almakla
sorumludurlar.
Bireysel emeklilik aracıları, Müsteşarlık nezdinde
tutulan Bireysel Emeklilik Aracıları Siciline kaydolmak
zorundadır. Bireysel emeklilik aracılarında aranacak
nitelik ve şartlara, kuruluşlarına, faaliyetlerine,
yapamayacakları işlere, sicile ilişkin işlemlere,
tutacakları defterlere ve diğer hususlara ilişkin esas
ve usuller Müsteşarlıkça düzenlenir.
Şirketin
Teşkilat ve Organları Madde
12-
Şirketin yönetim kurulu beş kişiden az olamaz. Şirket
genel müdürü ve yokluğunda vekili yönetim kurulunun
doğal üyesidir. Yönetim kurulu üyelerinin salt çoğunluğunun
bu maddede genel müdür için öngörülen mesleki
deneyim süresi hariç diğer şartları haiz olması
gerekir. Denetim kurulu üyelerinin, genel müdürün,
genel müdür yardımcılarının ve başka unvanlarla
istihdam edilseler dahi yetki ve görevleri itibariyle
genel müdür yardımcısına denk veya daha üst
konumlarda imza yetkisini haiz diğer yöneticilerin, bu
maddenin üçüncü fıkrasında öngörülen şartları
haiz olmaları, en az lisans düzeyinde öğrenim görmüş
olmaları ve sigortacılık veya işletmecilik alanında
mesleki deneyime sahip olmaları şarttır. Asgari mesleki
deneyim süresi, genel müdür için on yıl, genel müdür
yardımcıları ve başka unvanlarla istihdam edilseler
dahi yetki ve görevleri itibariyle genel müdür yardımcısına
denk veya daha üst konumlarda imza yetkisini haiz diğer
yöneticiler için yedi yıldır.
Genel müdür ve genel müdür yardımcısı olarak
atanacakların, bu maddede aranan şartları taşıdıklarını
gösteren belgelerle birlikte Müsteşarlığa
bildirilmesi gerekir. Bunların atanmaları, bildirimin alındığı
tarihten itibaren on iş günü içerisinde Müsteşarlıkça
olumsuz görüş bildirilmediği takdirde yapılabilir.
Herhangi bir nedenle görevden ayrılan genel müdür ve
genel müdür yardımcılarının, görevden ayrılma
nedenleri şirket ve görevden ayrılan tarafından, ayrılış
tarihinden itibaren on iş günü içerisinde Müsteşarlığa
bildirilir.
Bu kanun hükümlerine aykırı hareketlerinden dolayı
hapis veya bir defadan fazla ağır para cezası ile
cezalandırılanlar ile durumları bu kanunun 8 inci
maddesinin dördüncü fıkrasının (g) bendinin 4
numaralı alt bendi hariç olmak üzere (g) bendine
uymayanlar, hiç bir şirkette yönetim kurulu üyesi,
denetim kurulu üyesi, genel müdür, genel müdür yardımcısı
veya birinci derecede imza yetkisini haiz görevli olarak
çalıştırılamazlar. Şirket, bu gibi kişilerin imza
yetkilerini derhal kaldırmak zorundadır. Yapılan
denetlemeler sonucunda, bu kanun veya ilgili diğer
mevzuat hükümlerini ihlal ettikleri ve şirketin emin
bir şekilde çalışmasını tehlikeye düşürdükleri
tespit edilen şirket yöneticileri ve görevlilerinin,
haklarında kanuni kovuşturma istenmesini müteakip Müsteşarlığın
talebi üzerine geçici olarak imza yetkilerinin kaldırılması
zorunludur. Bu kimseler Müsteşarlığın izni olmadıkça
imza yetkisini haiz personel olarak hiç bir şirkette çalıştırılamazlar.
Anasözleşme
Değişiklikleri, Hisse ve Malvarlıklarının Devri ve Şirket
Birleşmeleri Madde
13-
Şirketlerin anasözleşmelerinin değiştirilmesinde Müsteşarlığın
uygun görüşü aranır. Müsteşarlıkça uygun görülmeyen
değişiklik tasarıları genel kurulda görüşülemez.
Sicil memuru, Müsteşarlığın uygun görüşü olmaksızın
anasözleşme değişikliklerini Ticaret Siciline tescil
edemez.
Bir gerçek veya tüzel kişinin, şirketin sermayesinin
doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya fazlasını
temsil eden payları edinmesi ile bir ortağa ait payların
şirket sermayesinin yüzde onunu, yüzde yirmisini, yüzde
otuzüçünü ya da yüzde ellisini aşması sonucunu doğuran
hisse edinimleri ile bir ortağa ait payların söz konusu
oranların altına düşmesi sonucunu doğuran hisse
devirleri Bakanlığın iznine tabidir. Oy hakkı
edinilmesi ile hisselerin rehnedilmesinde de bu hüküm
uygulanır. Yönetim ve denetim kurullarına üye
belirleme imtiyazı veren veya intifa hakkı tanınan
hisse senetlerinin devri, yukarıdaki oransal sınırlara
bakılmaksızın Bakanlığın iznine tâbidir.
Şirketin tüm aktif ve pasiflerini diğer bir emeklilik
şirketine devretmesi ya da bir veya birkaç emeklilik şirketi
ile birleşmesi Bakanlığın iznine tabidir.
Şirket sermayesinin yüzde on ve daha fazlasına sahip
olan tüzel kişilerin sermayesinin doğrudan veya dolaylı
olarak bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen oranlar
veya esaslar dahilinde el değiştirmesi Bakanlığın
iznine tabidir. İzin devralan ortağın kurucularda
aranan şartları taşıması kaydıyla verilebilir. Bu fıkra
hükmü tüzel kişi ortağın yönetim ve denetimini
belirleyen sermaye paylarının bir başka tüzel kişiye
ait olması halinde, gerçek kişi ortak ya da ortaklara
ulaşıncaya kadar uygulanır.
Bu madde hükümlerine aykırı olarak yapılan tescil işlemleri
hükümsüzdür.
Şirkette hisse edinilmesine ve devrine, şirketin malvarlıklarının
devrine, şirket ortaklarının bu kanunda aranan
nitelikleri kaybetmeleri halinde temettü hakkı hariç
ortağa ait hakların kullanımına, dolaylı pay sahipliğine,
şirketlerin birleşmesine ve diğer hususlara ilişkin
esas ve usuller Kurulun uygun görüşü alınarak Müsteşarlıkça
belirlenir.
Mali
Bünyenin Güçlendirilmesi Madde
14-
Şirketin sözleşmelerden doğan yükümlülüklerini
yerine getiremediğinin veya mali bünyesinin katılımcıların
hak ve menfaatlerini tehlikeye düşürecek düzeyde zayıflamakta
olduğunun tespiti hallerinde Bakan, şirketin yönetim
kurulundan; a) Sermayenin
artırılmasını, ödenmemiş kısmının ödenmesini,
sermayeye mahsuben ödeme yapılması için ortaklara çağrıda
bulunulmasını veya kar dağıtımının durdurulmasını, b) İştiraklerin
ve sabit değerlerin kısmen veya tamamen elden çıkarılmasını
veya elden çıkarılmasının durdurulmasını, yeni iştirak
ve sabit değerler edinilmemesini, c) Serbest
varlıkların gösterilecek bir bankada bloke edilmesini
ve bu varlıklar üzerinde izinsiz tasarruf edilmemesini, d) Şirketin
mali bünyesini düzeltmeye yönelik diğer tedbirlerin alınmasını
isteyebilir.
Şirket, alınması talep edilen tedbirlerin bildiriminden
itibaren 10 iş günü içerisinde iyileştirme planını
hazırlayıp Müsteşarlığa göndermek zorundadır.
İyileştirme planında öngörülen önlemlerin zamanında
alınmaması veya bu tedbirlerin uygulanmasına rağmen bu
maddenin birinci fıkrasında belirlenen hususların devam
etmesi ya da şirketin mali bünyesindeki zayıflamanın
bu maddenin birinci fıkrasında yer alan safhaların
uygulanması durumunda dahi şirketin mali durumunun düzeltilmesine
imkan bulunmadığının tespit edilmesi hallerinde Bakan,
şirketin; a) Yeni sözleşme
akdetme ve temdit yetkisini kaldırmaya, b) Yönetim
kurulu üyelerinin tamamını veya bir kısmını görevden
alarak veya üye sayısını artırarak yönetim kuruluna
üye atamaya, c) Fonları ve
varsa diğer branşlara ait portföylerini belirlenecek
esaslar dahilinde diğer şirketlere devretmeye, d) Faaliyet
ruhsatlarını iptal etmeye, e) İflasını
istemeye, f) Gerekli görülen
diğer tedbirleri almaya
yetkilidir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Emeklilik
Yatırım Fonuna İlişkin Düzenlemeler
Emeklilik
Yatırım Fonu ve Fon İçtüzüğü Madde
15-
Fon, şirket tarafından emeklilik sözleşmesi çerçevesinde
alınan ve katılımcılar adına bireysel emeklilik
hesaplarında izlenen katkıların, riskin dağıtılması
ve inançlı mülkiyet esaslarına göre işletilmesi amacıyla
oluşturulan malvarlığıdır. Fonun tüzel kişiliği
yoktur. Fon, bu kanunda yer alan amaçlar dışında
kullanılamaz ve kurulamaz.
Şirketin, fon içtüzüğü, emeklilik sözleşmesi ve
Kurulca belirlenecek diğer belgelerle birlikte, fon
kurmak üzere Kurula başvurması zorunludur. Kuruluş
izni almak üzere yapılacak başvurularda istenilecek şartlara
ilişkin esas ve usuller Müsteşarlığın uygun görüşü
alınarak Kurul tarafından belirlenir.
Fon içtüzüğü, katılımcı ile şirket, saklayıcı
ve portföy yöneticisi arasında fon portföyünün inançlı
mülkiyet esaslarına göre saklanmasını ve vekalet akdi
hükümlerine göre yönetimini konu alan ve genel işlem
şartlarını içeren iltihaki bir sözleşmedir. Kurul
tarafından uygun görülen fon içtüzüğünün notere
onaylattırılmasından sonra, izin belgesi ile birlikte
altı iş günü içerisinde şirketin merkezinin bulunduğu
yerin ticaret siciline tescil için başvurulur ve Türkiye
Ticaret Sicili Gazetesinde ilân olunur. Fon içtüzüğüne
yönelik esas ve usuller Müsteşarlığın uygun görüşü
alınarak Kurul tarafından belirlenir. Fonun Faaliyete Geçmesine İlişkin
Esaslar Madde 16- Şirket, fon kuruluş izni tarihinden
itibaren en geç altı ay içerisinde Kurul tarafından
belirlenen belgelerle birlikte katılma belgelerinin kayda
alınması talebiyle Kurula başvurmak zorundadır. Bu süre
içerisinde Kurula başvuru yapılmaması halinde, fon içtüzüğü
şirket tarafından ticaret sicilinden terkin ettirilir ve
buna ilişkin belgeler terkini takip eden altı iş günü
içerisinde Kurula gönderilir. Fonun kayda alınma başvurusunun
Kurulca değerlendirilebilmesi için; a) Fon içtüzüğünün
şirketin merkezinin bulunduğu yerin ticaret siciline
tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilân edilmiş
olması, b) Yeterli
mekan, teknik donanım ve örgütlenmenin sağlanmış,
fon hizmet biriminin ve fon kurulunun oluşturulmuş, iç
denetim sisteminin kurulmuş, personelin buna uygun görev
ve sorumluluklarının belirlenmiş olması ve bu
konularda gerekli belgelerin hazırlanmış olması, c) Muhasebe
kayıt ve belge sistemi ile düzenli iş akışı ve
haberleşmeyi sağlayacak teknik alt yapının kurulmuş
olması, d) Fonlara ilişkin
insan kaynaklarının belirlenmiş olması, e) En az bir
portföy yöneticisi ile portföy yönetim sözleşmesinin
imzalanmış olması, f) Şirketin
bu kanunda öngörülen kuruluş şartlarını kaybetmemiş
olması
zorunludur.
Kurulca yapılacak değerlendirme sonucu uygun görülen
ve fon içtüzüğünde yer alan, kurulacak olan asgari
üç fonun herbiri için ayrı ayrı olmak üzere, şirketin
ödenmiş sermayesinin asgari yirmide biri tutarındaki
fon miktarına karşılık gelen pay sayısı Kurul kaydına
alınır ve fon portföyleri öncelikle bu paylara karşılık
gelen tutar ile oluşturulur. Katılımcılardan toplanan
katkılar karşılığında verilecek payların fon içtüzüğünde
öngörülen tutara karşılık gelen payları aşması
halinde, yeni pay sayısının artırılması ve artırılan
payların Kurul kaydına alınması talebiyle Kurula başvurulur.
Fonun Kurulca kayda alınması sırasında, fonun ihraç
değerinin en fazla binde biri oranında ücret alınır.
Şirkete ve katılımcılara ait fondaki pay adedi, fon
miktarı, fonun faaliyet ilke ve esasları, örgüt yapısı,
muhasebe, belge ve kayıt düzeni, katılımcıların
bilgilendirilmesi ve bunlara ilişkin esas ve usuller Müsteşarlığın
uygun görüşü alınarak Kurul tarafından belirlenir. Fon Malvarlığına, Fon
Portföyüne ve Fon Varlıklarının Saklanmasına İlişkin
İlkeler Madde 17- Fonun malvarlığı, şirketin bu
kanundan, 28.7.1981 tarih ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası
Kanunundan, emeklilik sözleşmesinden, fon içtüzüğünden
ve ilgili mevzuattan doğan yükümlülüklerini yerine
getirmesi ve sorumluluğunu karşılaması dışında hiçbir
amaçla kullanılamaz. Fon malvarlığı rehnedilemez,
teminat gösterilemez, üçüncü şahıslar tarafından
haczettirilemez ve iflas masasına dahil edilemez.
Şirket, emeklilik sözleşmelerinde belirtilmek koşuluyla,
para ve sermaye piyasası araçlarından oluşan farklı
portföy yapılarına sahip Kurul tarafından belirlenen türlerden
olmak üzere en az üç fon kurmak zorundadır. Fon portföy
sınırlamalarına ilişkin ilkeler, fon portföyünde yer
alacak devlet iç borçlanma senetlerinin asgari oranı ve
yabancı menkul kıymetlerin azami oranı ile fon portföyündeki
varlıkların değerlendirilmesine ilişkin esas ve
usuller Müsteşarlığın uygun görüşü alınarak
Kurul tarafından belirlenir.
Fon portföyündeki varlıklar saklayıcı nezdinde saklanır.
Katılımcıların sahip oldukları ve fondaki katkılarını
gösteren pay adedi de, saklayıcı nezdinde katılımcı
bazında ve katılımcıların erişebileceği şekilde
izlenir. Fon Portföyünün Yönetimi Madde 18- Fon portföyü, portföy yöneticileri
tarafından yönetilir. Portföy yöneticileri, portföyü
bu kanun, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, fon içtüzüğü,
emeklilik sözleşmesi ve ilgili mevzuat hükümlerine göre
yönetmekle yükümlüdür. Alınacak portföy yönetim
hizmetine ilişkin esaslar bu konuda şirket ve portföy yöneticileri
arasında yapılacak portföy yönetim sözleşmesi ile
belirlenir. Portföy yönetim sözleşmesinin Kurulca
onaylanması zorunludur.
Şirket,
portföy yöneticilerinin, fon yönetiminde gerekli özen
ve basireti göstermemeleri, Kurulun portföy yöneticiliğine
ilişkin ilkelerine aykırı hareket etmeleri, mali bünyelerinin
zayıfladığının tespit edilmesi gibi durumlarda, portföy
yönetim sözleşmesini feshedip, Kurulca uygun görülen
başka portföy yöneticileri ile portföy yönetim sözleşmesi
imzalayabilir. Yukarıdaki koşulların varlığı halinde
Kurul da portföy yöneticilerinin değişmesini
isteyebilir. Portföy yönetim sözleşmesine ilişkin
esas ve usuller Müsteşarlığın uygun görüşü alınarak
Kurul tarafından belirlenir. Fonların Birleştirilmesi ve
Devri Madde 19- Aynı şirkete ait fonlar, şirketin
talebi üzerine veya re?sen Kurul tarafından birleştirilebilir.
Fon, ancak başka bir emeklilik yatırım fonu ile birleştirilebilir.
Söz konusu birleştirmelere yönelik esas ve usuller Müsteşarlığın
uygun görüşü alınarak Kurul tarafından belirlenir.
Fon süresiz olarak kurulur. Kurul; a) Şirketin
bir yıl öncesinden fesih ihbarında bulunması, b) Şirketin
fon kurmaya ilişkin şartlarını kaybetmesi, c) Şirketin
mali bünyesinin zayıflaması nedeniyle bu kanunun 14 üncü
maddesi kapsamına alınması
hallerinde, fon malvarlığını bir başka şirkete Müsteşarlığın
uygun görüşünü alarak devredebilir. Devir işlemlerine
ilişkin esas ve usuller Müsteşarlığın uygun görüşü
alınarak Kurul tarafından belirlenir.
ALTINCI
BÖLÜM
Denetim
ve Bağımsız Dış Denetim
Denetim Madde
20-
Şirketin, fonların ve portföy yöneticileri ile saklayıcıların
bu kanun kapsamındaki faaliyetleri en az yılda bir kez Müsteşarlık
ve Kurul tarafından denetlenir.
Şirketin bu kanun çerçevesinde yürütülen emeklilik
faaliyetleri ile sigortacılık faaliyetleri Müsteşarlığın
denetimine tabidir. Şirketin fonlarına, portföy yöneticilerine
ve saklayıcılara ilişkin hesap ve işlemleri ise
Kurulun denetimine tabidir.
Denetimlere ilişkin raporlar, konularına göre Müsteşarlık
veya Kurul tarafından değerlendirilir ve sonuçlandırılır. Bağımsız Dış Denetim Madde 21- Şirketin mali yönden bağımsız dış
denetiminin, bağımsız denetleme kuruluşları tarafından
yılda en az bir kez yapılması zorunludur. Şirketin bağımsız
dış denetimine ilişkin esas ve usuller Müsteşarlıkça
belirlenir. Müsteşarlık, 1.6.1989 tarih ve 3568 sayılı
Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik
ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre denetlemeye
yetkili olanlar tarafından kurulacak kuruluşların
kuruluş şartlarını ve çalışma esaslarını Türkiye
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler
Odaları Birliği?nin görüşünü alarak belirler ve
listeler halinde yayınlar. Fonların hesap ve işlemleri
ayrıca, üçer aylık dönemler itibariyle bağımsız dış
denetime tabidir. Fonların bağımsız dış denetimine
ilişkin esas ve usuller ise Kurul tarafından belirlenir.
YEDİNCİ
BÖLÜM
Ceza
Hükümleri
İdari
Suç ve Cezalar Madde
22-
Konularına göre Müsteşarlık veya Kurul kararıyla ve
gerekçesi belirtilmek suretiyle bu kanuna tabi gerçek ve
tüzel kişilere, bu kanunun; a) 4 üncü
maddesi hükümlerine aykırı emeklilik sözleşmesi düzenlenmesi
halinde iki milyar lira, b) 5 inci
maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen aktarma yükümlülüğüne
aykırılık halinde bir milyar lira, c) 5 inci
maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen yatırıma
yönlendirme yükümlülüğüne aykırılık halinde bir
milyar lira, d) 6 ncı
maddesinde öngörülen ödeme veya aktarma yükümlülüğüne
aykırılık halinde bir milyar lira, e) 6 ncı
maddesinin son fıkrasında öngörülen tasdik yükümlülüğünün
yerine getirilmeden sözleşmelerin uygulamaya konulması
halinde iki milyar lira, f) 7 nci
maddesinde öngörülen katılımcı tarafından ödenecek
giderler veya ücretler konusunda bilgilendirme yükümlülüğüne
aykırılık halinde bir milyar lira, g) 10 uncu
maddesinin birinci fıkrası hükümlerine aykırı olarak
belirtilen kavramların kullanılması halinde beş milyar
lira, h) 10 uncu
maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine aykırı olarak
ilan ve reklam faaliyetinde bulunulması halinde on milyar
lira, ı) 10 uncu
maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen katılımcılara
bilgi verilmesi yükümlülüğüne aykırılık halinde
bir milyar lira, j) 11 inci
maddesinin birinci fıkrasında öngörülen sorumlulukların
yerine getirilmemesi halinde iki milyar lira, k) 11 inci
maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine aykırı olarak
aracılık faaliyetinde bulunulması veya aracılık
hizmeti sağlanması hallerinde dört milyar lira,
l)
12 nci maddesinin birinci fıkrası hükümlerine aykırı
olarak belirtilen nitelikleri haiz olmayan kişilerin çalıştırılması
halinde on milyar lira, m) 12 nci
maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen bildirim yükümlülüğünün
yerine getirilmemesi halinde iki milyar lira, n) 12 nci
maddesinin üçüncü fıkrası hükümlerine aykırı
olarak belirtilen kişilerin yasaklanan görevlerde çalıştırılması
halinde on milyar lira, o) 13 üncü
maddesinin birinci fıkrası hükümlerine aykırı olarak
anasözleşme değişikliklerinin tescil edilmesi halinde
on milyar lira, p) 13 üncü
maddesinin üçüncü fıkrası hükümlerine aykırı
olarak malvarlıklarının devri veya bir başka şirketle
birleşilmesi halinde on milyar lira, r) 21 inci
maddesinde öngörülen bağımsız dış denetim yükümlülüğünün
yerine getirilmemesi halinde on milyar lira, s) Bakanlık,
Müsteşarlık ve Kurul tarafından alınan kararlara, çıkarılan
yönetmelik ve tebliğler ile yapılan diğer düzenlemelere
uyulmaması halinde, yukarıdaki fıkralarda, sigortacılık
mevzuatı ve sermaye piyasası mevzuatında öngörülmüş
bir cezanın olmadığı hallerde bir milyar lira
idari para cezası uygulanır.
Yukarıda belirtilen idari cezaların uygulanmasından önce
ilgili kuruluş veya kişilerin savunmaları alınır.
Savunma istendiğine ilişkin yazının tebliğ tarihinden
itibaren bir ay içinde savunma verilmemesi halinde
savunma hakkından feragat edildiği kabul edilir.
İdari para cezalarının verilmesini gerektiren fiillerin
tekrarı halinde, verilen para cezası iki katı, izleyen
tekrarlarda üç katı artırılarak uygulanır. Bu
cezaların verildiği tarihten itibaren iki yıl içinde
idari para cezasının verilmesini gerektiren aynı fiil işlenmediği
takdirde önceki cezalar tekrarda esas alınmaz.
Bu maddeye göre ceza uygulama hakkı, aykırılığın
vuku bulduğu tarihten itibaren beş yıllık zaman aşımına
tabidir.
Bu kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasında öngörülen
suçu işleyenler hakkında kanuni kovuşturmaya geçilmekle
birlikte, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Müsteşarlığın
talebi üzerine valiliklerce bunların işyerleri geçici
olarak kapatılır; ilan ve reklamları durdurulur ya da
toplatılır.
Bu maddede belirtilen idari para cezaları 21.7.1953 tarih
ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümleri gereğince vergi dairelerince tahsil
olunur. Para cezalarında tüzel kişilerin sorumluluğu
29.6.1956 tarih ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun
65 inci maddesine göre tayin olunur. Adli Suç ve Cezalar Madde 23- Bu kanuna göre gereken izinleri
almaksızın emeklilik faaliyetinde bulunan veya ticaret
ünvanları ve her türlü belgeleri ve ilan ve reklamları
ve kamuoyuna yaptıkları açıklamalarda bu kanunda
belirtilen kuruluşların adını kullanan ya da 10 uncu
madde hükümlerine aykırı olarak bu kanunda düzenlenen
faaliyetlerde bulundukları izlenimini yaratacak söz ve
deyimleri kullanan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin
görevlileri hakkında fiile katılma derecelerine göre
üç yıldan beş yıla kadar hapis ve altı milyar
liradan az olmamak üzere ağır para cezası uygulanır.
Ayrıca Müsteşarlığın talebi üzerine, bu suçları işleyen
kişilerin işyerlerinin sürekli veya bir yılı geçmemek
üzere geçici olarak kapatılmasına, ilan ve reklamların
durdurulması veya toplatılmasına mahkemece karar
verilir.
Şirketin yönetim kurulu başkanı ve üyeleri ile imza
yetkisini haiz mensupları, portföy yönetim şirketinin
yönetim kurulu başkanı ve üyeleri ile imza yetkisini
haiz mensupları, görevleri dolayısıyla kendilerine
tevdi olunan veya muhafazaları, denetimleri ve
sorumlulukları altında bulunan şirkete ait para veya diğer
varlıkları zimmetine geçirirlerse altı yıldan oniki yıla
kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar ve kuruluşun
uğradığı zararı tazmine mahkum edilirler.
Bu maddenin ikinci fıkrasında gösterilen suç, kuruluşu
aldatacak ve fiilin açığa çıkmasını önleyecek her
türlü hileli faaliyette bulunmak suretiyle işlenmişse,
faile oniki yıldan aşağı olmamak üzere hapis ve
meydana gelen zararın üç katı kadar ağır para cezası
uygulanır. Ayrıca, meydana gelen zararın ödenmemesi
halinde mahkemece re?sen ödettirilmesine hükmolunur.
Bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında yer alan
cezalar, zararın kovuşturulmasına başlanmadan önce
tamamiyle ödenmiş olması halinde yarısı, ödemenin hükümden
önce yapılması halinde ise üçte biri oranında
indirilir.
Bu kanunda gösterilen yetkili mercilerin ve denetim görevlilerinin
istedikleri bilgi ve belgeleri vermeyen ya da denetim görevlilerinin
görevlerini yapmalarına engel olan gerçek kişilerle tüzel
kişilerin görevli ve ilgilileri hakkında bir yıldan
üç yıla kadar hapis ve iki milyar liradan az olmamak üzere
ağır para cezası uygulanır.
Bu kanuna tabi gerçek ve tüzel kişilerin bu kanunda gösterilen
merciler ile denetim görevlilerine, mahkemelere ve diğer
resmi dairelere hitaben düzenledikleri veya yayımladıkları
belgelerde yapılan gerçeğe aykırı beyanlarından
dolayı bunları veya bunların düzenlenmesine esas olan
her türlü belgeleri imzalayanlar hakkında, görev ve
ilgilerine ve fiile katılma derecelerine göre bir yıldan
üç yıla kadar hapis ve altı milyar liradan az olmamak
üzere ağır para cezası uygulanır.
Bu kanuna tabi kuruluşların itibarını kırabilecek
veya servetine zarar verebilecek bir hususa kasten sebep
olan ya da bu yolda asılsız haber yayanlar için bir yıldan
üç yıla kadar hapis ve iki milyar liradan az olmamak üzere
ağır para cezasına hükmolunur. Bu fiilin 15.7.1950
tarih ve 5680 sayılı Basın Kanununda yazılı ya da
radyo, televizyon, video, internet, kablolu yayın veya
elektronik bilgi iletişim araçları ve benzer yayın araçlarından
biri ile işlenmesi halinde bir yıldan üç yıla kadar
hapis ve sekiz milyar liradan az olmamak üzere ağır
para cezasına hükmolunur. İsimleri belirtilmese dahi bu
kanuna tabi kuruluşların güvenilirliği konusunda
kamuoyunda tereddüte yol açarak bu kuruluşların mali bünyelerinin
olumsuz etkilenmesine neden olabilecek nitelikte asılsız
haberleri yukarıda belirtilen araçlarla yayınlayanlara
sekiz milyar liradan az olmamak üzere ağır para cezası
uygulanır.
Bu kanunun uygulanmasında ve uygulanmasının denetiminde
görev alanlar, görevleri sırasında bu kanun kapsamında
faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişiler, bunların iştirakleri
ve kuruluşları ile katılımcıya ait öğrendikleri sırları,
bu kanuna ve özel kanunlarına göre yetkili olanlardan
başkasına açıklayamazlar ve kendi yararlarına
kullanamazlar. Bu yükümlülük bu kişilerin görevden
ayrılmalarından sonra da devam eder. Bu yükümlülüğe
uymayan kimseler için iki yıldan dört yıla kadar hapis
ve dört milyar liradan az olmamak üzere ağır para
cezasına hükmolunur.
Bu kanuna tabi kuruluşların mensupları ve diğer görevlileri,
sıfat ve görevleri dolayısıyla bu kanuna tabi kuruluşlara
veya emeklilik sözleşmesi ile ilgili kişilere ait öğrendikleri
sırları bu konuda kanunen açıkça yetkili kılınan
mercilerden başkasına açıklayamazlar. Bu yükümlülük
görevden ayrılmalarından sonra da devam eder. Bu madde
hükmüne aykırı davrandığı tespit edilen kişiler için
bir yıldan üç yıla kadar hapis ve iki milyar liradan
az olmamak üzere ağır para cezasına hükmolunur.
Bu maddenin sekizinci ve dokuzuncu fıkralarında yazılı
kişiler, öğrendikleri sırları kendileri ya da başkaları
için yarar sağlamak amacıyla açıklarlarsa, üç yıldan
beş yıla kadar hapis cezasına ve altı milyar liradan
az olmamak üzere ağır para cezasına mahkum edilir ve
fiilin önemine göre ilgili kuruluşlarda görev yapmaları
geçici veya sürekli olarak yasaklanır. Kovuşturma Usulü Madde 24- Bu kanunda belirtilen adli cezalara
ilişkin suçlardan dolayı kovuşturma yapılması,
konularına göre Müsteşarlık veya Kurul tarafından
Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı başvuruda
bulunulmasına bağlıdır. Bu başvuru ile Müsteşarlık
veya Kurul aynı zamanda müdahil sıfatını kazanır.
Cumhuriyet Savcıları kovuşturmaya yer olmadığına
karar verirlerse, Müsteşarlık veya Kurul, 4.4.1929
tarih ve 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununa göre
kendisine tebliğ edilecek bu kararlara karşı, itiraza
yetkilidir.Bu maddeye göre açılacak davalar ilgili
kuruluşun merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ceza
Mahkemelerinde 8.6.1936 tarih ve 3005 sayılı Meşhud Suçların
Muhakeme Usulü Kanunu hükümlerine göre görülür. Bu
yerde birden fazla Asliye Ceza Mahkemesi bulunduğu
takdirde bu davalara iki numaralı Asliye Ceza
Mahkemelerinde bakılır. Genel Hükümlerin Saklılığı Madde 25- Bu kanuna göre suç teşkil eden
hareket ve fiiller başka kanunlara göre de cezayı
gerektirdiği takdirde failleri hakkında en ağır cezayı
gerektiren kanun maddesi uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Diğer
Hükümler
Yönetmelikler Madde
26-
Bu kanunda, Bakanlığın, Müsteşarlığın ve Kurulun
belirlemeye yetkili kılındığı hususlar yönetmeliklerle
düzenlenir. Bu kanun kapsamında çıkarılacak yönetmelikler,
kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç altı ay içerisinde
çıkarılır. Geçici Madde 1-
Bu kanunda belirtilen, yönetmelik ve tebliğler yürürlüğe
girinceye kadar, yürürlükteki mevzuatın bu kanuna aykırı
olmayan hükümleri uygulanır.
Bu kanunun yayımı tarihinden önce, hayat branşında
faaliyet gösteren ve yeni poliçe akdetme yetkisi olan
sigorta şirketleri, bu kanunun yürürlük tarihinden
itibaren beş yıl içerisinde başvurmak ve kanunun 8
inci maddesinde öngörülen şartları yerine getirmekle
emeklilik şirketine dönüşürler. Söz konusu şirketlere
emeklilik branşında ruhsat verilebilmesi için, bu
kanunun 9 uncu maddesinde öngörülen şartların yerine
getirilmesi ve emeklilik branşı dışında kalan branşlara
ilişkin yasal yükümlülüklerin tamamını karşılayacak
yeterli teminatın gösterilmiş olması gerekir. Ayrıca,
bu şirketlerin hastalık sigortası portföyünün,
sigortalıların tüm hak ve yükümlülüklerinin
korunarak, emeklilik ruhsatının verildiği tarihten
itibaren iki yıl içerisinde devredilmesi şarttır.
Hayat sigorta şirketlerinin ?sigorta şirketi? statüsünden
?emeklilik şirketi? statüsüne geçişine, bu şirketlere
faaliyet ruhsatı verilmesinde aranılacak şartlara,
portföy devri yükümlülüklerine ve diğer hususlara
ilişkin esas ve usuller Müsteşarlıkça belirlenir.
Bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında emeklilik şirketine
dönüşen şirketler ile hayat branşında faaliyet gösteren
ve yeni poliçe akdetme yetkisi olan sigorta şirketlerinden
kurulacak emeklilik şirketine asgari yüzde on payla
kurucu ortak olanlar, mevcut birikimli hayat sigortalılarının
talep etmeleri ve sigortalıların bu kanunda öngörülen
şartları haiz olmaları halinde, Müsteşarlıkça
belirlenecek esas ve usullere göre, sigortalılarının
birikimlerini tüm hak ve yükümlülükleri ile birlikte
bireysel emeklilik sistemine aktarırlar. Söz konusu
birikimlerin aktarımı, aktarım işleminin bu kanunun yürürlük
tarihinden itibaren beş yıl içerisinde gerçekleştirilmesi
şartıyla, her türlü vergi, resim ve harçtan müstesna
olup, intibak ettirilen ve emeklilik sözleşmesi imzalamış
katılımcılardan sisteme giriş aidatı alınmaz ve
masraf kesintileri yapılmaz.
Bu kanunun yayımı tarihinden önce 7397 sayılı Kanuna
göre tasdik edilmiş hayat sigortası tarifeleri ile
bunlara ilişkin tablo, ilan, reklam ve broşürlerde bu
kanunun 10 uncu maddesinde öngörülen kavramların yer
alması halinde, söz konusu ifadelerin bu kanunun yayımı
tarihinden itibaren bir yıl içerisinde değiştirilmesi
zorunludur. Gerek görüldüğü takdirde bu süre Müsteşarlıkça
bir yıldan fazla olmamak üzere artırılabilir. Söz
konusu değişikliklerin yapılmaması halinde, bu
tarifelere istinaden yeni sözleşme akdedilemez ve
bunlara ilişkin tablo, ilan, reklam ve broşürler kullanılamaz. Yürürlük Madde 27- Bu kanun yayımı tarihinden altı ay
sonra yürürlüğe girer.
Yürütme Madde
28-
Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Son
Düzenleme Tarihi: 5 Nisan 2002
Güneş Sigorta Kilis A
Acentesi 1985'ten beri
Tel: 348 813 48 22 Fax:348
814 30 57 mail:
ozmusulsigortacilik@yahoo.com