Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk Sigortası
(Third Party Liability Insurance) :
Bir kişinin, gerek özel yaşamında, gerekse
yapmakta olduğu işi dolayısıyla başkalarına
verebileceği her türlü bedeni ve maddi zarar
nedeniyle, kendisine yöneltilecek tazminat
talepleri ile ilgili sorumluluklarını teminat altına
alan sigortalardır. Ürün Sorumluluk Sigortası,
Mesleki Sorumluluk Sigortası, Genel Sorumluluk
Sigortası, Kişisel Sorumluluk Sigortası en çok
bilinen ve uygulanmakta olan Üçüncü Şahıs
Sigortalarıdır.
İnşaat ve Montaj Tüm Riskler sigortasının
kapsamını oluşturan projenin yapımı esnasında
üçüncü şahısların proje işleri nedeniyle
maddi ve/veya bedeni olarak zarar görmeleri
neticesinde müteahhide karşı açılabilecek
hukuksal tazminat taleplerini karşılar.
Ürün (Product) :
Pazarlama çalışmaları sonucunda tespit edilen müşteri
ihtiyaçlarına göre hazırlanmış olan sigorta
teminat gruplarını içeren sigorta poliçesidir.
Ürün Garanti Sigortası ( Product Garantee
Insurance) :
Ürün sorumluluk poliçeleri ile sigorta edilemeyen
sorumlulukların, teminat altına alınması amacıyla
oluşturulmuş bir poliçedir ve sigorta konusu olan
ürünün, kendisinden beklenen verimi sağlayamaması
nedeniyle, sigortalı adına doğabilecek
sorumluluklar temin edilmektedir. Sigortalının ödemek
zorunda olduğu tazminatın yanı sıra, ürünü
kullanan kişinin dolaylı hasarı, tamir, yenileme,
değiştirme gibi masrafları da poliçe kapsamındadır.
Zaman zaman karşılaşılan, hatalı ürünlerin
geri çağrılmalarının, sigortalı için doğurabileceği
sorumluluk ve masraflar da, bu poliçe ile temin
edilebilmektedir. Ürün Garanti Sigortası, poliçe
dönemi içerisinde ortaya çıkan ve hasar
talebinin poliçe dönemi içerisinde yapılmasına
imkan veren poliçelerdir.
Üst Hakem (Umpirage) :
Sigorta sözleşmesinin tarafları olan sigortalı
ile sigorta şirketi arasında, ödenecek hasarın
miktarına ilişkin ya da reasürans anlaşmasının
tarafları olan sedan şirket ile reasürör arasında
reasürans anlaşmasına ait herhangi bir konuda çıkan
anlaşmazlığın, bazı durumlarda, birden fazla
hakemin bulunduğu Tahkim Kurulu yoluyla çözülmesi
söz konusu olmaktadır. Ancak, kararda oy birliğine
ulaşılmaması durumunda, bir üst hakemin (umpire)
kararı ile nihai sonuca ulaşılabilmektedir.
Üstün Konumlu Kloz (Paramount Clause) :
Poliçe teminatında bulunan Klozlar arasında,
herhangi bir çatışma veya çelişki söz konusu
olması durumunda, üstün konuma sahip olacak kloz
için kullanılan bir ifadedir. Örneğin; Nakliyat
Sigortaları’nda, harp ve grev istisna klozları,
bu tür klozlardandır.
Vade Tarihi :
Prim ödeme dönemlerini gösteren tarihlerdir.
Yakın Sebep (Proximate Cause) :
Bir hasarın meydana gelmesine neden olan en etkili
ve hakim sebeptir. İlk veya son sebep olabildiği
gibi ikisi de olmayabilir. Yakın sebebi diğer
sebeplerden ayıran en önemli özellik, hasarın
oluşumuna etki ya da katkıda bulunmasının ötesinde
tek başına belirleyici olmasıdır.
Bazı hasarların meydana gelmesine tek bir olay
neden olabilmektedir ve bu olay, doğal olarak,
hasarın yakın sebebidir. Ancak, bazı durumlarda
hasarlar, zincirleme olayların sonucunda meydana
gelebildiği gibi birden fazla olayın katkısıyla
da oluşabilmektedir. Böyle bir durumda, hasarın
yakın sebebinin tespit edilmesinde zorluklarla karşılaşılabilir.
Bu gibi durumlarda ilk nedenden hareket ederek,
takip eden her olayın bir öncekinin mantıki
sonucu olup olmadığına bakılmalıdır. Zincir içerisindeki
olaylardan birinin, önceki olayın mantıki sonucu
olmaması halinde, bir kesinti söz konusudur ve
zinciri yeniden başlatan olaya bakmak
gerekmektedir. Hasarı meydana getiren zincirleme
olaylarda, sigortacı açısından önemli olan
husus, zincir içerisinde, poliçe tarafından
istisna edilmiş bir tehlikenin varlığıdır. Bu
durumda, doğal olarak sigortacının sorumluluğunun
olmaması gerekmekte; ancak, istisna edilmiş olan
tehlikenin zincir içerisindeki yeri, bazı
durumlarda, sigorta şirketinin sorumluluğunun
belirlenmesinde etkili olabilmektedir.
Zincirleme olaylar sonucunda meydana gelen bir hasarın
yakın sebebinin açıklanmasına şöyle bir örnek
verilebilir:
• fırtına, ahşap binanın çatı duvarını yıkmakta,
• çöken duvar, binanın elektrik kablolarını
koparmakta,
• kopan elektrik kabloları, kısa devre nedeniyle
kıvılcım çıkarmakta,
• kıvılcımlar, ahşap binada yangına neden
olmakta,
• itfaiyenin yangını söndürmek ve komşu
binaların yanmasını önlemek amacıyla sıktığı
su, evdeki yanmış eşya ve komşu binalarda zarara
neden olmaktadır.
Bu zincirleme olaylar sonucunda yanmış eşya ve
komşu binalarda meydana gelen su hasarının yakın
sebebi (hakim ve belirleyici sebep) fırtına
olmaktadır.
Yenileme (Renewal) :
Sigorta poliçesinin (veya reasürans anlaşmasının)
yürürlükte olduğu sürenin dolmasıyla birlikte,
sigorta sözleşmesinde bulunan her iki tarafın
iradesiyle, yürürlükteki poliçenin devam
etmesini sağlayan bir süreçtir.
Yenilemede, eski poliçenin şartları ve primiyle
devam etmek, poliçenin kapsamını genişletmek,
daraltmak ilave şartlar koymak, ek prim almak veya
primi azaltmak gibi değişiklikler yapılabilir.
Sigorta şirketi, poliçenin süresi dolmadan belli
bir süre önce, yenileme şartıyla birlikte,
sigortalıya bir yenileme ihbarı (renewal notice) gönderir.
Sigortalı, sigorta şirketinden gelen ve aynı
zamanda bir teklif anlamına gelen bu uyarıdan
sonra poliçenin devam etmesini kabul edip etmeme
hakkına sahiptir. Aynı şekilde, sigorta şirketi
de rizikonun ağırlaştığını veya başka
herhangi bir nedenle poliçeye devam etmeme kararını
verebilir. (sağlık sigortalarında, sigortalıya
verilen yenileme garantisi bu durumun istisnasıdır.)
Yetkili Acente (Authorised Agent) :
Sigortalı / sigorta ettirenden teklifi alan, bu
bilgilerle poliçeyi düzenleyerek primini tahsil
etme yetkisi bulunan, düzenlediği belgeleri
noterce onaylanmış kanuni deftere kaydeden ve bu
belgelerden tahakkuk eden vergileri, ilgili yerlere
yatıran acentedir.
Yetkili sigortacı (Authorised Insurer) :
İlgili ülkenin yasa ve mevzuatına göre, ülke sınırları
içinde, belirtilen branşlarda sigortacılık
faaliyetinde bulunmaya yetkili sigorta şirketidir.
Yetkisiz Acente :
Sigortalı / sigorta ettirenden teklifi alıp,
sigortacıya ileterek, sigorta anlaşmasının yapılmasına
aracılık eden acentedir. Yetkili acentenin diğer
yükümlülükleri bu tip acenteler için geçerli
değildir.
Yükümlülük Karşılama Yeterliliği (Solvency
Margin) :
Sigorta ve reasürans şirketlerinin mali yapılarına
ilişkin bir kavramdır. Bir sigorta veya reasürans
şirketinin varlık değerinin yükümlülüklerini
karşılayabilecek yeterlilikte olduğunu gösteren
bir orandır. Şirketin sorumluluklarını karşılayabilecek
ölçüde güçlü bir mali yapıya sahip olduğunun
belirlenmesi bakımından önemlidir. Kısa ve uzun
vadeli işler için ayrı ayrı hesaplanmakta olan Yükümlülük
Karşılama Yeterliliği, genel branşlar itibariyle
prim ve hasar esasına göre, uzun vadeli işlerde
ise şirketin varlık ve sorumluluklarının yıllık
aktüeryal değerlemesine göre belirlenmektedir.
Sigorta veya reasürans şirketinin varlıkları ile
yükümlülükleri arasındaki pozitif fark, o şirketin
yükümlülüklerini karşılayabilecek durumda olduğunu
ifade etmektedir.
Zarar / Ziya (Loss) :
Bu terimin aşağıdaki gibi birden çok anlamı
vardır.
• Ekonomik kayıp meydana getiren bir olay,
• Bir sigorta teminatı kapsamında, sigortalıya
yasal olarak hasar talebinde bulunma hakkını
veren olay,
• Sigorta konusu şeyin kaybolması.
• Bir portföy içinde, hasar, üretim masrafları,
idari masraflar, hasar masrafları, komisyon ve diğer
giderler toplamının, prim ve benzerlerinden oluşan
gelir miktarını aşması durumu
Zararın Devri Klozu (Loss Of Time Kloz) :
Gerek süre, gerekse sefer esasıyla düzenlenen
Navlun poliçelerinde kullanılmakta olan bir
klozdur ve poliçelerde temin edilmiş deniz
tehlikeleri veya herhangi bir başka nedene bağlı
olarak doğabilecek zaman kayıplarına ilişkin
tazminat taleplerini teminat harici tutmaktadır.
Bu terim, aynı zamanda, “Time Penalty Clause”
olarak da ifade edilmektedir.
Zeyilname (Addendum / Endorsement) :
Sigorta akdi yapılıp poliçe düzenlendikten
sonra, ortaya çıkan ve sigortacının üstlendiği
riskin, nitelik veya büyüklüğünü değiştiren
herhangi bir durum nedeniyle, poliçe üzerinde gösterilen
bilgi veya koşullarda değişiklik yapılmak
istenmesi halinde poliçeye ek olarak düzenlenmiş
ve aynı yasal yetkiye sahip yazılı belgedir.
Poliçenin yürürlüğü sırasında meydana
gelen değişikliği belirten poliçenin ayrılmaz
bir parçası olarak düşünülen ek sigorta sözleşmesidir.
Örneğin hayat poliçelerinde prim artışı, sağlık
poliçelerinde aile poliçesine çocuk eklenmesi
gibi değişikliklerin yanı sıra sigortalının
talebiyle düzeltilmesi de zeyilname düzenlenmesini
gerektiren işlemdir. Poliçe üzerinde yapılan
herhangi bir yanlışlığın düzeltilmesi için
yapılabileceği gibi , sigorta bedelinin , riziko
adresinin veya primin değiştirilmesi şeklinde
de olabilir. Ancak sigorta akdi iki taraflı bir
akit olduğundan sigortacının sigortalının
bilgi ve onayı dışında tek yanlı olarak
zeyilname düzenleyip sözleşme koşullarını değiştirmesi
mümkün değildir.
Zorunlu Sigorta (Compulsory Insurance) :
Kişinin, yasa dolayısıyla yaptırmak zorunda
olduğu sigortadır. Kişinin üçüncü şahıslara
karşı sorumlu olması durumunda, üçüncü şahısların
tazminatsız kalmasını önlemek üzere, sigorta
sistemi kullanılarak oluşturulmuş bir tedbir
olarak düşünülmelidir. Zorunlu sigortalara
verilebilecek tipik bir örnek, Trafik Sigortalarıdır.
Hemen bütün dünyada uygulanmakta olan bir
zorunlu sigorta türüdür. Kişinin, sahibi olduğu
motorlu araç dolayısıyla üçüncü şahıslara
verebileceği hasarlardan doğabilecek
sorumluluklarını kapsamaktadır. Ülkemizde de
uygulanmakta olan "Karayolları Motorlu Araçlar
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası",
"Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası",
"Tüp gaz Zorunlu Sorumluluk Sigortası",
"Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk
Sigortası" gibi zorunlu sigortalar dışında,
özellikle gelişmiş ülkelerde uygulanan "İşveren
Mali Mesuliyet Sigortası", “Çevre Kirliliği
Sorumluluk Sigortası" gibi zorunlu
sigortalar vardır.
Kişinin, genellikle üçüncü şahıslara
verebileceği zararlara karşı zorunlu tutulan
sorumluluk sigortalarının dışında, tamamen başka
amaçlar düşünülerek zorunlu tutulmuş, kişinin
bazı doğal afetler nedeniyle, kendi malına
gelebilecek maddi hasarını karşılayan zorunlu
sigortalar da mevcuttur. Ülkemizde uygulanmakta
olan Zorunlu Deprem Sigortası bu uygulamaya bir
örnektir.
Güneş Sigorta Kilis A
Acentesi 1985'ten beri
Tel: 348 813 48 22 Fax:348
814 30 57 mail:
ozmusulsigortacilik@yahoo.com